دوشنبه ٢٨ آبان ١٣٩٧
آخرين اخبار
صفحه اصلي > کلام آشنا  


وقایع آغاز حرکت امام حسین (ع) از مکه به طرف کربلا
وقتی که ابا عبدالله الحسین بن علی (ع) از مکه خارج شدند عده ای از فرشتگان و اجنه نزد ایشان آمدند و اجازه خواستند تا امام را در این راه یاری کنند. امام پاسخ داد: «الْمَوْعِدُ حُفْرَتِی وَ بُقْعَتِیَ الَّتِی أُسْتَشْهَدُ فِیهَا وَ هِیَ کَرْبَلَاءُ» وعده گاه من با شما گودال من و بقعه من است که در آن بقعه به شهادت می‎رسم و که آن کربلا است ...

به مناسبت حرکت امام حسین (ع) از مکه به کربلا، به وقایع پیش آمده از شروع حرکت امام حسین (ع) می پردازیم: حضرت سیدالشهدا(ع) در تاریخ هشتم ذی الحجه سال شصت هجری قمری از مکه به سمت عراق حرکت میکنند که ایشان مسیری را انتخاب می‌کنند که جدشان ابراهیم خلیل الله (ع) آن را انتخاب کرد.

حضرت ابراهیم خلیل بعد از آنکه خانه خدا را تاسیس کرد به نقطهای رسید که به آن مسجد تنعیم میگویند. ایشان در این نقطه رو به کعبه ایستاد و گفت:  «رَبَّنَا إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوَادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ» (ابراهیم/ 14) پرودگارا، من بعض از ذریهام را نزد خانه محرمت گذاشتهام «لِيُقِيمُوا الصَّلَاةَ» برای اینکه نماز را به پا دارند. حضرت سید شهدا (ع) هم از همین مسیر حرکت میکنند و اولین منزلی که به آن میرسند منزل تنعیم است.

اذن فرشتگان و اجنه برای یاری امام حسین (ع)

روایتی درباب اعلام آمادگی اجنه و فرشتگان در یاری رساندن به امام حسین (ع) وجود دارد که مرحوم سید بن طاووس در کتاب لهوف آوردهاند که شیخ مفید در کتاب مولد النبی (ص) ذکر کرده است و اسنادش به ابی عبدالله جعفر بن محمد بن صادق (ع) می رسد که وقتی که ابا عبدالله الحسین بن علی (ع) از مکه خارج شد تا داخل مدینه شود افواجی از ملائکه با امام (ع) ملاقات کردند، ملائکهای که در جنگ بدر در سپاه رسوالله (ص) بودند.

در این روایت اینکه مراد از "مدینه" شهر کوفه است یا شهر مدینه نکته قابل توجهی است. قولی از مرحوم ابی مخرب وجود دارد که میگوید امام (ع) ابتدا از مکه به سمت مدینه حرکت میکنند و بعد به طرف کوفه میروند. در هر حال چه قائل باشیم که امام (ع) به طرف مدینه رفتهاند یا نه، تفاوتی نمیکند و این ماجرا مشخص است که بعد از خروج امام حسین (ع) از مکه اتفاق افتاده است.

خبر امام حسین (ع) از شهادتشان

در ادامه روایت آمده است «فَسَلَّمُوا عَلَیْهِ» پس بر امام سلام کردند و گفتند: «یَا حُجَّةَ اللَّهِ عَلَى خَلْقِهِ بَعْدَ جَدِّهِ وَ أَبِیهِ وَ أَخِیهِ» ای حجت خدا بر خلق خدا بعد از جد و پدر و برادرش «إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَمَدَّ جَدَّکَ رَسُولَ اللَّهِ ص بِنَا فِی مَوَاطِنَ کَثِیرَةٍ» خدای عزوجل جدت رسول الله را به وسیله ما در مواطن زیادی کمک کرده «وَ إِنَّ اللَّهَ أَمَدَّکَ بِنَا» و خداوند به ما تو را یاری کرده است. حضرت پاسخ دادند: «الْمَوْعِدُ حُفْرَتِی وَ بُقْعَتِیَ الَّتِی أُسْتَشْهَدُ فِیهَا وَ هِیَ کَرْبَلَاءُ» وعده گاه من با شما گودال من و بقعه من است که در آن بقعه به شهادت میرسم و که آن کربلا است. «فَإِذَا وَرَدْتُهَا فَأْتُونِی» پس وقتی من بر آن وارد شدم به نزد من بیایید.

فرشتگان به حضرت گفتند: «یَا حُجَّةَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنَا أَنْ نَسْمَعَ لَکَ وَ نُطِیعَ» ای حجت خدا، همانا الله به ما دستور داده که شنوای تو باشیم و تو را اطاعت کنیم. «فَهَلْ تَخْشَى مِنْ عَدُوٍّ یَلْقَاکَ فَنَکُونَ مَعَکَ» آیا از دشمنی خشیت و ترس داری که با تو روبرو بشود و ما با آن رویرو شویم؟ حضرت فرمود: «لَا سَبِیلَ لَهُمْ عَلَیَّ» هیچ راهی برای دشمنانم بر من نیست، حضرت باید در کربلا شهید شود. «وَ لَا یَلْقَوْنِی بِکَرِیهَةٍ أَوْ أَصِلَ إِلَى بُقْعَتِی» او در اینجا به معنای الی است. هیچ امر کریه و مکروهی به من از آنها نمیرسد تا من به آن بقعه خودم و تکه مخصوص زمین از خودم برسم. پس امام (ع) در این نقطه نیز خبر از شهادتشان در کربلا را دادهاند.

حضور اجنه برای حمایت از امام (ع)

بعد از آن افواجی از مومنین اجنه آمدند و گفتند: ای مولای ما «يَا مَوْلَانَا نَحْنُ شِيعَتُكَ وَ أَنْصَارُك‏ فَمُرْنَا بِمَا تَشَا» ما از شیعیان و یاران تو هستیم پس به ما دستور بده آنچه میخواهی. «فَلَوْ أَمَرْتَنَا بِقَتْلِ كُلِّ عَدُوٍّ لَكَ وَ أَنْتَ بِمَكَانِكَ لَكَفَيْنَاكَ ذَلِك‏»  اگر شما دستور بدهید  که هر دشمنی که با شما دشمن است را بکشیم و در حالی که شما اینجا هستید ما این کار را می‌کنیم و شر دشمنان را از سر شما دفع می‌کنیم. «فَجَزَاهُمْ خَيْرا» حضرت برایشان دعای خیر کرد و فرمود: «أَ مَا قَرَأْتُمْ كِتَابَ اللَّهِ الْمُنْزَلَ عَلَى جَدِّي رَسُولِ اللَّهِ» ای گروه جن مگر شما کتاب منزل که بر جدم رسول خدا (ص) نازل شده است را نخواندهاید که میگوید: «فِي قَوْلِهِ قُلْ لَوْ كُنْتُمْ فِي بُيُوتِكُمْ لَبَرَزَ الَّذِينَ كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقَتْلُ إِلى‏ مَضاجِعِهِم‏» شما اگر در خانههایتان  باشید، کسانی که برای آنها شهادت واجب شده آشکارا به سوب آن حرکت میکنند.

حرکت امام (ع) هم یک حرکت علنی بوده است. سپس فرمود: اگر من سرجای خودم بمانم پس به چه چیزی این خلق آزمایش شوند؟ «فَبِمَا يُمْتَحَنُ هَذَا الْخَلْقُ الْمَتْعُوسُ وَ بِمَا ذَا يُخْتَبَرُون‏ وَ مَنْ ذَا يَكُونُ سَاكِنَ حُفْرَتِي‏» و اگر من بمانم چه کسی در بقعه من ساکن میشود؟

«وَ قَدِ اخْتَارَهَا اللَّهُ تَعَالَى يَوْمَ دَحَى الْأَرْض‏» جمله خیلی عجیبی است. الله تعالی این بقعه را برای من انتخاب کرده در روزی که زمین را گسترانیده که در سوره نازعات فرمود: «وَ الْأَرْضَ بَعْدَ ذلِکَ دَحاها»(نازعات/30) خداوند مبارک زمین را گسترانید و در همان زمان این تکه از زمین یعنی کربلای معلی را محل قتل و دفن سید الشهدا قرار داده است.

«وَ قَدِ اخْتَارَهَا اللَّهُ تَعَالَى يَوْمَ دَحَى الْأَرْض‏» خدا این  زمین را برای من اختیار کرده است. «وَ جَعَلَهَا مَعْقِلًا لِشِيعَتِنَا وَ مُحِبِّينَا» و خدا این بقعه را دژی برای شیعیان و دوستان ما قرار داده است. «تُقْبَلُ أَعْمَالُهُمْ وَ صَلَوَاتُهُمْ وَ يُجَابُ دُعَاؤُهُم‏» و در این بقعه مقدس اعمال و نمازهایشان پذیرفته می‌شود «وَ تَسْكُنُ شِيعَتُنَا» و شیعیان ما در این بقعه آرامش پیدا میکنند. « فَتَكُونُ لَهُمْ أَمَاناً فِي الدُّنْيَا وَ فِي الْآخِرَة» پس سکونت در این زمینه برای آن‌ها امانی در دنیا و آخرت است.

خبر دادن امام حسین (ع) از وقایع روز عاشورا و بعد از آن

حالا حضرت به اجنه میفرمایند: «وَ لَكِنْ تحْضُرُونَ يَوْمَ السَّبْتِ» لکن روز شنبه آماده شوید «وَ هُوَ يَوْمُ عَاشُورَاء» که روز عاشورا است. روز شهادت امام حسین در روز شنبه است. امام باقر (ع) میفرمایند: حضرت قائم (عج) در روز شنبه و در روز عاشورا قیام و‌خروج می‌کند.

«الذِي فِي آخِرِهِ أُقْتَل‏» که من در روز آخر کشته می‌شوم. «وَ لَا يَبْقَى بَعْدِي مَطْلُوبٌ مِنْ أَهْلِي وَ نَسَبِي وَ إِخْوَانِي وَ أَهْلِ بَيْتِي‏» و بعد از من مطلوب از اهلم، نسبم و برادرانم باقی نمیماند یعنی همه کسانم کشته میشوند. «وَ يُسَارُ رَأْسِي إِلَى يَزِيدَ بْنِ مُعَاوِيَةَ لَعَنَهُمَا اللَّه‏» و سر من سیر داده میشود به سمت یزد ین معاویه که خدا او را لعنت کند.

 رفع یک شبهه

شاید سوال شود که امام چگونه از شهادت خود و وقایع بعد از آن مطلع بودهاند که به این سوال به دو صورت میتوان پاسخ داد که اولا ماجرای جنگ و شهادت ایشان با توجه به شرایط،  مساله روشنی بوده است که سید بن طاووس مینویسد : یزید لشکر‌ عمر سعد را به طرف مکه فرستاده بود. یعنی اگر امام از مکه خارج نمیشد میبایست در مکه با عمر سعد میجنگید.

وی افزود:  ثانیا  طبق سوره مبارکه قدر در شب های قدر ماه مبارک رمضان تقدیر انسان مشخص میگردد. امام حسین (ع) در شب قدر ماه مبارک رمضان در مکه بوده است و تقدیرات آن سال به ایشان ابلاغ می‌شود، که شما در عصر عاشورا به شهادت میرسید.

سوم اینکه در سوره توبه آیه صدو پنج آمده است: «وَقُلِ اعْمَلُوا فَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُ وَالْمُؤْمِنُونَ» بگو عمل کنید که یقینا عمل شما را خدا و رسولش و مومنین میبینند. امام نقشههای یزید را میدید و از نقشههای حاکمان مطلع بوده است و علم به آینده و حال داشته است.

امام حسین (ع) بعد از پایان صحبتشان با فرشتگان و اجنه به طرف کوفه حرکت میکنند که اولین منزل به تنعیم میرسند.

 

برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 





نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه ها
وزارت علوم
وزارت بهداشت
صندوق رفاه دانشجويان
پرسمان
نشر معارف
نشريه پرسمان
سامانه پشتيباني سايت هاي اينترنتي نهاد
عمره دانشجويي
ازدواج دانشجويي
مركز آموزش مجازي دانشگاهيان
اعتكاف دانشجويي